THE TIME TRAVELER'S DOSSIER: เวทมนตร์แห่งสีสัน และการปฏิวัติความทรงจำของมนุษยชาติ

(THE HISTORY: ยุคทองของ Kodachrome, ลัทธิบริโภคนิยมยุค 50s และพิธีกรรม "Slide Night")

​ในฐานะ Chief Curator แห่ง The Record ผู้พิทักษ์ร่องรอยแห่งกาลเวลา ผมขอพาดวงตาและจิตวิญญาณของคุณดำดิ่งลงไปชำแหละ "คัมภีร์แห่งเทคโนโลยีการบันทึกภาพ" มรดกทางประวัติศาสตร์ (Historical Relic) ที่เต็มไปด้วยบาดแผลและมนต์ขลังแผ่นนี้ ไม่ใช่แค่แผ่นโฆษณากล้องถ่ายรูปดาษดื่นที่ไร้จิตวิญญาณ แต่มันคือ "สถาปัตยกรรมทางสังคมวิทยา" (Sociological Architecture) ที่ถูกสร้างขึ้นในช่วงทศวรรษ 1950s (ประมาณปี 1954-1955) เพื่อปฏิวัติวิธีที่มนุษยชาติจดจำและมองเห็นอดีตของตนเอง นี่คือผลงานศิลปะปฐมภูมิ (Primary Art Document) ของ Eastman Kodak Company อาณาจักรที่ยิ่งใหญ่ที่สุดในโลกแห่งการถ่ายภาพ

​ความหนักอึ้งทางประวัติศาสตร์ของชิ้นงานนี้ ระเบิดออกมาจากพาดหัวข่าวที่ทรงพลังและเย่อหยิ่งที่สุด: "This is the magic of Kodachrome Photography" (นี่คือเวทมนตร์ของการถ่ายภาพด้วยโคดาโครม) ก่อนหน้ายุค 1950s การถ่ายภาพสี (Color Photography) คือเรื่องของชนชั้นสูง ช่างภาพมืออาชีพ หรือฮอลลีวูดเท่านั้น เพราะมันมีราคาแพงและกระบวนการล้างอัดที่ซับซ้อนมหาศาล ฟิล์มขาวดำคือมาตรฐานของคนทั่วไป แต่ Kodak ได้เปลี่ยนเกมนี้ไปตลอดกาลด้วยการผลักดัน "Kodachrome" ฟิล์มสไลด์สี 35 มม. (สังเกตกล่องฟิล์ม K135 สีเหลืองตัดแดงอันโด่งดัง) ให้เข้าถึงมือชนชั้นกลางอเมริกัน

​นี่คือการทำ "วิศวกรรมทางสังคม" (Social Engineering) ครั้งใหญ่ที่สุด Kodak ไม่ได้แค่ขายฟิล์มหรือกล้อง แต่พวกเขากำลังสร้าง "พิธีกรรมทางวัฒนธรรม" รูปแบบใหม่ นั่นคือสิ่งที่ชาวอเมริกันเรียกว่า "Slide Night" โฆษณาแผ่นนี้บรรยายอย่างเห็นภาพว่า "When your pictures come back they're color slides... breathtakingly beautiful when you project them on a home screen" (เมื่อรูปของคุณถูกส่งกลับมา มันคือสไลด์สี... ที่สวยงามจนแทบลืมหายใจเมื่อคุณฉายมันลงบนจอที่บ้าน) Kodak กำลังบอกว่า ห้องนั่งเล่นของคุณจะกลายเป็นโรงภาพยนตร์ส่วนตัว ที่คุณและครอบครัวสามารถเสพสมความทรงจำอันสดใสของทริปพักร้อนได้อย่างไม่รู้จบ ภาพแผ่นสไลด์ขอบกระดาษแข็งสีแดงสกรีนคำว่า "KODACHROME TRANSPARENCY" จึงกลายเป็นสัญลักษณ์ (Icon) ที่ศักดิ์สิทธิ์ของการเก็บรักษาความทรงจำในศตวรรษที่ 20

​ในด้านของวิศวกรรมกล้อง โฆษณานี้เป็นเหมือนแคตตาล็อกประวัติศาสตร์ มันเปิดตัว Kodak Pony 135 Camera, Model B ในราคาเพียง $34.75 กล้องตัวนี้คือ "ผู้ปลดแอก" ที่ทำให้คนธรรมดาสามารถถ่ายภาพ 35 มม. ได้ และสำหรับผู้ที่ต้องการความเหนือระดับ Kodak ก็มี Signet 35 ในราคา $87.50 ที่มาพร้อมเลนส์ Ektar ระดับเทพ นี่คือศิลปะการตั้งราคาแบบขั้นบันได (Tiered Pricing Strategy) ที่สอนให้โลกรู้จักศิลปะการตลาดมาจนถึงทุกวันนี้

​(THE PAPER: สุนทรียภาพแห่งความตาย (Wabi-Sabi) — บาดแผลแห่งการฉีกกระชากจากยุค 50s )
​ที่ The Record ปรัชญาอันสูงสุดและไม่อาจประนีประนอมได้ของเราคือ การหลงใหลในความตายอันงดงามและไม่อาจหลีกเลี่ยงได้ของสื่ออนาล็อก วัตถุพยาน (Historical Relic) แผ่นนี้คือที่สุดแห่งนิยามของคำว่า "ผู้รอดชีวิตที่งดงาม" นิตยสาร HOLIDAY ฉบับเดือนมิถุนายน (ปรากฏข้อความ HOLIDAY/JUNE ที่ขอบล่าง) ถูกพิมพ์ลงบนกระดาษเยื่อไม้ (Wood-pulp paper) ที่มีความเป็นกรด (Highly Acidic) สูงลิบลิ่ว มันถูกสร้างมาเพื่อถูกทิ้งลงถังขยะเมื่ออ่านจบ

​โปรดใช้สายตาภัณฑารักษ์ของคุณสำรวจไปทั่วร่างกายของวัตถุพยานชิ้นนี้ ขอบกระดาษด้านซ้ายยับเยิน ฉีกขาด และขรุขระอย่างรุนแรง (Violent Jagged Edge Tear) นี่คือหลักฐานทางนิติวิทยาศาสตร์ของการที่มันถูกดึงกระชากและ "กู้คืน" (Rescued) มาจากสันกาวของนิตยสารดั้งเดิมอย่างทุลักทุเล ยิ่งไปกว่านั้น สารลิกนิน (Lignin) ในเส้นใยกระดาษได้ทำปฏิกิริยากับออกซิเจนมาเป็นเวลาเกือบ 70 ปี กระบวนการ Oxidation ที่ไม่อาจย้อนกลับได้นี้ ได้แผดเผาพื้นผิวจากสีขาวสว่างให้กลายเป็นสีอำพันอุ่นๆ และโทนสีงาช้าง (Deep Warm Amber Patina)

​ความมหัศจรรย์คือ แม้กระดาษจะเสื่อมสลาย แต่เม็ดสีออฟเซ็ตแบบอนาล็อก (Halftone dots) ที่พิมพ์สีฟ้าของท้องฟ้าและสีแดงของโรงนาบนจอฉายภาพ (Projection Screen) กลับยังคงความสดใสและซึมลึกอยู่ในไฟเบอร์ที่เปราะบาง สิ่งเหล่านี้ไม่ใช่ตำหนิ แต่มันคือ "รอยแผลเป็นแห่งกาลเวลา" (The Scars of Time) กระดาษแผ่นนี้กำลังมอดไหม้และสูญสลายตัวเองในระดับโมเลกุล เทคโนโลยีดิจิทัลที่ล้ำสมัยที่สุดในโลกก็ไม่สามารถลอกเลียนแบบบาดแผล ความเปราะบาง และกลิ่นอายแห่งประวัติศาสตร์นี้ได้ กระบวนการแห่งความตายที่เชื่องช้า สง่างามนี้เอง คือเวทมนตร์ที่ชุบชีวิตให้โฆษณาแผ่นนี้ กลายเป็นอมตะในฐานะงานศิลปะปฐมภูมิ (Primary Art) แบบ Wabi-Sabi

​(THE RARITY: คลาส A — โบราณวัตถุที่เป็นที่หมายปองของนักสะสมทั่วโลก )
​เพื่อที่จะเข้าใจมูลค่าอันประเมินไม่ได้ของวัตถุพยานชิ้นนี้ คุณต้องเข้าใจความศักดิ์สิทธิ์ของคำว่า "Kodachrome" ในวงการถ่ายภาพ ฟิล์มโคดาโครมถูกยุติการผลิตไปอย่างถาวรในปี 2009 ทำให้ทุกสิ่งที่เกี่ยวข้องกับมันกลายเป็น "สมบัติทางประวัติศาสตร์" ที่ช่างภาพทั่วโลกโหยหา
​การค้นหาสื่อสิ่งพิมพ์จากยุค 1950s ที่ยังคงสภาพสีสันสดใส ไม่ถูกความชื้นกัดกินจนขึ้นรา และมีเรื่องราวทางประวัติศาสตร์เกี่ยวกับการปฏิวัติการถ่ายภาพสีครบถ้วนเช่นนี้นั้น เป็นเรื่องที่ยากลำบากอย่างยิ่งยวด การที่โฆษณาแผ่นนี้รอดชีวิตมาได้เกือบ 70 ปี พร้อมกับบาดแผลที่ยืนยันความสมบุกสมบันในการเอาชีวิตรอด เมื่อนำมาผสานเข้ากับโลโก้ประวัติศาสตร์ "Kodak - a trade-mark since 1888" และกล่องฟิล์มสีเหลืองแดงอันเป็นเอกลักษณ์ วัตถุพยานชิ้นนี้จึงพุ่งทะยานเข้าสู่การประทับตรา Rarity Class A อย่างไม่อาจโต้แย้งได้ มันได้วิวัฒนาการก้าวข้ามการเป็นเพียงเศษกระดาษโฆษณากล้องเก่า แต่มันคือ Historical Relic ระดับมิวเซียม ที่รอคอยให้ภัณฑารักษ์ นำไปเข้ากรอบเพื่อครอบครองจิตวิญญาณแห่งโลกอนาล็อกที่สูญหายไปตลอดกาล